{"id":5070,"date":"2018-01-21T00:36:59","date_gmt":"2018-01-21T00:36:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.albeiti.org\/?p=5070"},"modified":"2018-01-21T00:36:59","modified_gmt":"2018-01-21T00:36:59","slug":"transparenca-ne-sherbim-te-mirembajtjes-se-burimeve-natyrore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/transparenca-ne-sherbim-te-mirembajtjes-se-burimeve-natyrore\/","title":{"rendered":"Transparenca n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb mir\u00ebmbajtjes s\u00eb burimeve natyrore-nga Enio Civici"},"content":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria, n\u00ebn syrin e investitor\u00ebve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm vend\u00ebs dhe t\u00eb huaj p\u00ebrmban nj\u00eb ftes\u00eb shum\u00eb interesante n\u00ebse flitet p\u00ebr burime. Njer\u00ebzore, energjetike, minerale dhe turistike jan\u00eb krah\u00ebt e fort\u00eb t\u00eb potencialit t\u00eb zhvillimit t\u00eb pjes\u00ebs jugper\u00ebndimore t\u00eb Gadishullit t\u00eb Ballkanit. Ve\u00e7an\u00ebrisht mineralet dhe pasurit\u00eb e tjera energjetike jan\u00eb burimet t\u00eb cilat deri m\u00eb sot kan\u00eb krijuar m\u00eb shum\u00eb vler\u00eb dhe t\u00eb ardhura, si p\u00ebr kompanit\u00eb t\u00eb cilat operojn\u00eb n\u00eb to po ashtu dhe p\u00ebr shtetin shqiptar. Por ashtu, si secili sektor k\u00ebrkimi dhe prodhimi, burimet natyrore p\u00ebrher\u00eb kan\u00eb k\u00ebrkuar rregullim t\u00eb vazhduesh\u00ebm si n\u00eb k\u00ebndin administrativ ashtu dhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb transparenc\u00ebs. N\u00eb t\u00eb dyja k\u00ebndv\u00ebshtrimet zhvillimet nuk kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb pakta dhe jan\u00eb ndjer\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb 5 vitet e fundit. P\u00ebrtej mbik\u00ebqyrjes dhe auditit t\u00eb vazhduesh\u00ebm ligjor shtet\u00ebrore, kompanit\u00eb dhe operator\u00ebt e ndrysh\u00ebm ekonomik\u00eb t\u00eb cil\u00ebt shfryt\u00ebzojn\u00eb k\u00ebto pasuri, si: hidrokarburet, mineralet dhe hidroenergjia, jan\u00eb asistuar dhe nga ndihma shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e sekretariatit shqiptar EITI. Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb organizat\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr transparenc\u00eb n\u00eb industrin\u00eb nxjerr\u00ebse, EITI, n\u00eb vitin 2013 dhe deri m\u00eb tani ka arritur t\u00eb prodhoj\u00eb gjasht\u00eb raporte publike mbi k\u00ebt\u00eb industri p\u00ebr harkun kohor t\u00eb shtat\u00eb viteve. P\u00ebr t\u00eb kuptuar fuqin\u00eb e EITI dhe p\u00ebr pasoj\u00eb p\u00ebrfitimet q\u00eb Shqip\u00ebria merr n\u00ebp\u00ebrmjet sekretariatit t\u00eb saj komb\u00ebtar, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb dihet se ky organiz\u00ebm shum\u00ebkomb\u00ebsh funksionon aktualisht n\u00eb 51 shtete, nd\u00ebr t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrmendim: Gjermanin\u00eb, Britanin\u00eb e Madhe, Finland\u00ebn, Ukrain\u00ebn, Meksik\u00ebn, si dhe s\u00eb shpejti pritet pjes\u00eb e saj t\u00eb b\u00ebhen dhe Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. EITI gjithashtu ka arritur nga themelimi i saj t\u00eb p\u00ebrpunoj dhe t\u00eb b\u00ebj publike n\u00eb raportet e saj mbi 2.3 trilion dollar\u00eb t\u00eb ardhura nga k\u00ebto industri duke arritur t\u00eb mbuloj\u00eb 346 vite fiskale. K\u00ebto shifra jan\u00eb t\u00eb konsiderueshme po aq sa jan\u00eb dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb kuptuar fuqin\u00eb e transparenc\u00ebs n\u00ebp\u00ebrmjet zbatimit t\u00eb standardit global EITI. Shqip\u00ebria, n\u00eb k\u00ebto pes\u00eb vite an\u00ebtar\u00ebsi, nj\u00ebsoj si 50 shtetet e tjera, ka arritur t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb raporte vjetore p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb t\u00eb plota duke angazhuar Ministrin\u00eb e Energjis\u00eb dhe agjencit\u00eb e saj t\u00eb var\u00ebsis\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet koordinimit nga sekretariati komb\u00ebtar EITI. ALbEITI gjithashtu ka sensibilizuar opinionin publik dhe komunitetet e prekura mbi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e transparenc\u00ebs si mekaniz\u00ebm ky\u00e7 n\u00eb ruajtjen e zinxhirit t\u00eb vler\u00ebs nga pasuri n\u00ebntok\u00ebsore n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim t\u00eb jetes\u00ebs s\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. N\u00eb vazhd\u00ebn e publikimeve t\u00eb raporteve vjetore, sekretariati EITI, me t\u00eb gjith\u00eb koordinimin nd\u00ebr institucional, pritet t\u00eb ofroj\u00eb p\u00ebr publikun brenda tremujorit t\u00eb par\u00eb t\u00eb vitit 2018, materialin e radh\u00ebs t\u00eb lidhur me shifrat e vitit 2016 duke treguar edhe nj\u00ebher\u00eb angazhimin e vendit ton\u00eb p\u00ebr nj\u00eb politik\u00eb m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb transparenc\u00ebs. Mjafton t\u00eb kujtojm\u00eb se k\u00ebt\u00eb her\u00eb kan\u00eb raportuar 130 kompani operuese n\u00eb sektorin minerar q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb 90% t\u00eb kapacitetit t\u00eb prodhimit komb\u00ebtar, t\u00eb gjitha shoq\u00ebrit\u00eb q\u00eb kan\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr aktivitet hidrokarbur si dhe 12 shoq\u00ebri koncesionare n\u00eb sektorin elektroenergjik. Vet\u00eb k\u00ebta numra tregojn\u00eb shtrirjen kapilare t\u00eb informacionit n\u00eb em\u00ebr t\u00eb transparenc\u00ebs q\u00eb gjenerohet nga sekretariati komb\u00ebtar shqiptar EITI. Jan\u00eb jo t\u00eb pakta lajmet, mendimet dhe informacionet q\u00eb jan\u00eb gjeneruar gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit lidhur me operimin e kompanive private n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor dhe marr\u00ebdh\u00ebnies s\u00eb tyre me zyrat e shtetit apo me komunitetet pran\u00eb t\u00eb cilave funksionojn\u00eb. Kushtet dhe sakt\u00ebsimet numerike t\u00eb pasqyrave financiare, zbatimi i kuadrit ligjor, rakordimi i shifrave mes organeve shtet\u00ebrore, krijimi i regjistrit komb\u00ebtar t\u00eb licencave, vler\u00ebsimi i rezervave komb\u00ebtare si dhe kontrolli i investimeve t\u00eb kompanive n\u00eb spektrin social jan\u00eb vet\u00ebm disa nga rekomandimet t\u00eb cilat publikon EITI n\u00eb fund t\u00eb raporteve. K\u00ebto rekomandime dhe puna e p\u00ebrbashk\u00ebt e ALbEITI me operator\u00ebt ekonomik\u00eb t\u00eb industris\u00eb, si dhe me shoq\u00ebrin\u00eb civile, n\u00ebn ombrell\u00ebn e grupit institucional t\u00eb pun\u00ebs ndikojn\u00eb n\u00eb zhvillimin e nj\u00eb vendi n\u00ebp\u00ebrmjet tri shtyllave: forcimit dhe p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb sistemeve qeveritare; sofistikimit t\u00eb kompanive n\u00eb em\u00ebr t\u00eb standardit dhe luft\u00ebs kund\u00ebr konkurrenc\u00ebs s\u00eb pandershme; dhe informimit t\u00eb komuniteteve mbi shfryt\u00ebzimin e burimeve pran\u00eb tyre p\u00ebr t\u00eb mund\u00ebsuar transparenc\u00ebn. EITI \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00eb komb\u00ebtare n\u00eb aspektin e burimeve natyrore dhe si e till\u00eb duhet jo vet\u00ebm t\u00eb fuqizohet, por dhe t\u00eb kthehet n\u00eb pik\u00eb fokale t\u00eb debatit mbi to.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria, n\u00ebn syrin e investitor\u00ebve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm vend\u00ebs dhe t\u00eb huaj p\u00ebrmban nj\u00eb ftes\u00eb shum\u00eb interesante n\u00ebse flitet p\u00ebr burime. Njer\u00ebzore, energjetike, minerale dhe turistike jan\u00eb krah\u00ebt e fort\u00eb t\u00eb potencialit t\u00eb zhvillimit t\u00eb pjes\u00ebs jugper\u00ebndimore t\u00eb Gadishullit t\u00eb Ballkanit. Ve\u00e7an\u00ebrisht mineralet dhe pasurit\u00eb e&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5068,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5070"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5070\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.albeiti.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}